Eklem Kireçlenmesi (Osteoartrit)
Osteoartrit, eklemlerde ve çevresinde ortaya çıkan dejeneratif ve enflamatuar değişikliklerle karakterize, çok faktörlü bir hastalıktır. Her yaştan insanı etkileyebilir, ağrıya, iş gücü kaybına ve hatta özürlülüğe yol açabilir. Uzun yıllar boyunca doğal yaşlanma ve yıpranma süreci olarak görülse de, günümüzde osteoartritin önemli bir sağlık sorunu olduğu kabul edilmektedir.
Son yıllarda yaşam süresinin uzaması, cerrahi girişimlerin artması ve yüksek tedavi maliyetleri; hastalığı hem tıp dünyasının hem de sigorta kuruluşlarının ilgi odağı haline getirmiştir. Gelişen teknoloji ve bilimsel araştırmalar sayesinde osteoartrit üzerine yapılan çalışmalar hız kazanmış ve yeni tedavi yöntemleri geliştirilmiştir.
Osteoartritin Gelişimi
Osteoartritte en önemli patolojik değişiklik, eklem kıkırdağında ilerleyici kayıptır. Buna ek olarak eklem sıvısındaki hyalüronik asit yapısının bozulması, subkondral kemikte skleroz, eklem kenarlarında kemik çıkıntıları (osteofitler) ve zaman zaman sinovit eşlik eder.
Hastalık aslında 20’li yaşlardan itibaren başlar ve ömür boyu devam eder. Tıpkı saçlarda beyazlama ya da ciltte kırışıklık gibi, yaşla birlikte eklemlerde de değişiklikler ve bozulmalar görülür. Genellikle 40’lı yaşlardan itibaren belirgin hale gelir. Kadınlarda erkeklere oranla daha sık görülür; bunun kas ve bağ dokusunun erkeklerde daha güçlü olmasına bağlı olduğu düşünülmektedir.
Risk Faktörleri
Osteoartritin gelişiminde etkili faktörler üç ana grupta toplanabilir:
- Genetik Faktörler – Kalıtsal yatkınlık.
- Hormonal ve Metabolik Faktörler – Diyabet, akromegali, gut gibi hastalıklar.
- Travmatik ve Mekanik Faktörler – Ağır kaldırma, tekrarlayan eklem zorlanmaları, obezite ve mesleki yüklenmeler.
Osteoartritte Görülen Değişiklikler
Hastalığın ilerlemesiyle:
- Eklem kıkırdağında kayıplar,
- Eklem sıvısının kalitesinde bozulmalar,
- Kemik yapısında değişiklikler,
- Yeni kemik çıkıntılarının (osteofit) oluşumu görülür.
Belirtiler
- Ağrı: En yaygın şikâyettir. Başlangıçta hafif iken zamanla artar ve istirahat sırasında dahi hissedilebilir.
- Tutukluk: Özellikle sabahları veya hareketsizlik sonrası ortaya çıkar.
- Krepitasyon: Eklem yüzeylerinin düzensizleşmesine bağlı “takır tukur” seslerdir, en sık diz ekleminde duyulur.