Nonartiküler Romatizma Hastalıkları
Nonartiküler romatizma, eklem dışındaki kas, tendon, sinir, damar ve bursa kaynaklı ağrı ve fonksiyon bozukluklarını tanımlayan genel bir ifadedir. Eklem romatizmalarından farklı olarak, bu hastalıklar doğrudan eklem kıkırdağını etkilemez; daha çok çevre dokularda ağrı, iltihap ve hareket kısıtlılığı yapar.
Kas Kaynaklı Hastalıklar
- Miyofasiyal ağrı sendromu: Kaslarda tetik nokta ve lokalize ağrı ile seyreden durum.
Tendon Kaynaklı Hastalıklar
- Rotator manşet tendiniti
- Lateral epikondilit (Tenisçi dirseği)
- Medial epikondilit (Golfçü dirseği)
- Aşil tendiniti
Sinir Kaynaklı Hastalıklar
- Karpal tünel sendromu
- Ulnar oluk sendromu
- Meraljia parestetika (uyluk dış yüzünde sinir sıkışmasına bağlı ağrı)
- Tarsal tünel sendromu
Damar Kaynaklı Hastalıklar
- Torasik outlet sendromu: Göğüs çıkışında damar ve sinirlerin sıkışmasına bağlı ağrı ve dolaşım sorunları.
Bursa Kaynaklı Hastalıklar
- Subakromial bursit
- Olekranon bursiti (dirsekte şişlik)
- Trokenterik bursit (kalçada ağrı)
- Prepatellar bursit (diz önünde şişlik)
- Pes anserinus bursiti (diz iç yan ağrısı)
- Retrokalkaneal bursit (topuk arkasında ağrı)
Tendon Yaralanmalarının Sınıflandırılması
- Paratenonit / Tenosinovit: Tendon kılıfında iltihap → ağrı, şişlik ve hassasiyet.
- Tendinit: Akut veya kronik tendon iltihabı.
- Tendinoz: Kronik dejenerasyon ve atrofi.
- Kısmi / Tam yırtık: Tendonun kısmen veya tamamen kopması.
Fonksiyonel Sınıflandırma
- Evre 1: Egzersiz sonrası hafif ağrı, 24 saatte geçer.
- Evre 2: Egzersiz sonrası ağrı olur ama aktiviteyi etkilemez.
- Evre 3: Ağrı günlük aktiviteleri etkiler.
- Evre 4: Günlük yaşamı ciddi şekilde kısıtlar.
- Evre 5: İstirahatte dahi sürekli ağrı ve uyku bozukluğu.
Sık Görülen Tendon Yaralanmaları
- Aşil tendonu: Koşucularda paratenonit ve rüptür.
- Posterior tibial tendon: Koşucularda tendinit.
- Patellar tendon: Basketbol ve voleybolda tendinit, rüptür.
- Abduktor pollicis longus: Bisikletçilerde De Quervain tenosinoviti.
- Extensor carpi radialis brevis: Tenisçilerde lateral epikondilit.
- Bilek fleksörleri: Golfçülerde medial epikondilit.
- Supraspinatus: Yüzme ve beyzbol sporcularında tendinit.
- Rotator manşet: Ağırlık kaldıranlarda impingement sendromu ve rüptür.
- Biseps brachii: Yüzme ve beyzbol sporcularında tendinit.
Nonartiküler romatizma hastalıkları eklemin kendisinden değil, çevresindeki kas, tendon, bursa ve sinir yapılarından kaynaklanır. Erken tanı ve uygun tedavi ile bu sorunlar kontrol altına alınabilir, egzersiz ve fizik tedavi ile fonksiyonel kayıpların önüne geçilebilir.